Liście widłaków

Filogenetyczne pochodzenie liści widłaków jest sporne; niektórzy badacze uważają, iż powstały one w wyniku redukcji z dużych rozczłonkowanych liści, inni zaś uważają, iż stanowią one elementy morfologiczne całkowicie różne od liści: rozwinęły się mianowicie jako wyrostki powierzchniowe (emergencje) na bezlistnych jeszcze łodygach (telomach), jakie posiadały liczne psylofity (Psilophytinae). Możliwości asymilacji dwutlenku węgla przez pęd są tym większe, im więcej dany pęd ma liści asymilacyjnych, wystawionych na działanie światła. Pod tym względem rozgałęziony system pędowy ma dużą przewagę nad prosto wzniesionym pędem pojedynczym. Podobnie jak u roślin plechowych, również u roślin wyższych istnieją dwa sposoby rozgałęziania się pędów. Oś macierzysta może rozwidlać się, dając dwie osie pochodne [rozgałęzienie widlaste] (dichotomia); jest to typ rozgałęzienia występujący niemal wyłącznie u widłaków i niektórych z nimi blisko spokrewnionych klas Pteridophyta. Continue reading „Liście widłaków”

Sympodium roślin

„Gałęzie” różnią się od gałęzi bocznych zawsze tym, że brak u ich podstawy liści okrywających; natomiast z drugiej strony sympodium wyrasta naprzeciwko takiej „gałęzi” liść, będący liściem wspierającym gałęzi pochodnej, która rosnąc przedłuża sympodium. U wielu roślin sympodium może tworzyć dalsze rozgałęzienia sympodialne. Takimi sympodiami są pnie i gałęzie wielu drzew liściastych (np. Tilia, Ulmus, Castanea, Carpinus); w pniach i starszych gałęziach tych drzew nie można już rozpoznać budowy sympodialnej. Natomiast stwierdzenie sympodialnaj budowy jest zawsze możliwe w pędach podziemnych wielu roślin, niezależnie od ich wieku (np. Continue reading „Sympodium roślin”

Wierzchołek korzenia

Strefa podziałowa wierzchołka wzrostu korzenia leży we wnętrzu tkanki wierzchołka korzenia, czyli interkalarnie. Błony komórkowe najbardziej zewnętrznych i w danej chwili najstarszych komórek czapeczki śluzowacieją, a następnie komórki te złuszczają się, co ułatwia korzeniom wnikanie coraz głębiej w glebę. Obecność czapeczki daje sie stwierdzić najczęściej dopiero na medialnych skrawkach podłużnych wierzchołka wzrostu korzenia. Na grubych korzeniach pewnych roślin (Pandanus) czapeczka jest wyraźnie widoczna już makroskopowo, jako brunatna pochewka pokrywająca szczytową partie korzenia. Końce korzeni wodnych Hydrochards i gatunków Lemna okryte są wyraźnymi pochewkami; nie są to jednak czapeczki, ale osłonki pochodzenia pędowego otaczające stożki wzrostu korzeni. Continue reading „Wierzchołek korzenia”

System korzeniowy

Warunkiem koniecznym do rozrastania się systemu korzeniowego jest dostarczenie korzeniom odpowiedniej ilości substancji pokarmowych wyprodukowanych w liściach. Zatem korona liściowa i system korzeniowy rozwijają się w ścisłej współzależności. Rozrastanie się systemu pędowego i systemu korzeniowego odbywać się może tylko wówczas, jeśli zarówno z łodygach, jak i w korzeniach występuje dostateczna liczba wiązek przewodzących wodę oraz substancje organiczne. Osie pędów muszą przy tym być tak mocne, aby mogły nawet przy silnym wietrze udźwignąć powiększający się ciężar liści i gałęzi. Istnieje więc również ścisła zależność pomiędzy rozmiarami kormusu z jednej strony, a wykształceniem łodygowych wiązek przewodzących i odpornością łodyg — z drugiej. Continue reading „System korzeniowy”